Overeenkomsten tussen animisme/primaire religies en het christendom:

1. Zij staan dicht bij de natuur

2. Zij erkennen de kwetsbaarheid van de mens

3. Zij begrijpen de menselijke behoefte aan een sterkere macht

4. Zij zijn zich bewust van de geestelijke wereld

5. Zij geloven in een leven na de dood.

Verschillen tussen animisme/primaire religies en het christendom:

1. Vele goden of geesten

2.Vaak zijn er geen geschriften

3. Sommige mensen gebruiken zowel magie als religieuze rituelen

4. De ‘hemelgod’ staat niet dicht bij de mensen en vormt geen voorbeeld m.b.t. moreel gedrag of gedragsregels

5. Relaties worden hersteld door het brengen van offers om de goden tevreden te stellen, in tegenstelling tot berouw en vergeving.

6.Sommige geesten zijn wispelturig en grillig.

Animisme

Het woord ‘animisme’ komt van het Latijnse woord anima, dat ‘ziel of ‘adem’ betekent. Het wordt meestal gebruikt voor die religies, die geesten (of een geestenwereld) erkennen die onafscheidelijk verbonden zijn met de reële wereld. Animisme is een primaire religie die men veel in geïsoleerde plattelandsgebieden van Oost-Azië vindt, maar ook veel stammen hebben deze oer-religie. Animisme als primaire religie was er al vóór de wereldreligies zoals het christendom, boeddhisme, islam en hindoeïsme. Vaak treft met een vermenging aan van animisme met een van de wereldreligies. Men spreekt dan van een volksreligie. Geboorte, dood, ziekte en rampspoed worden niet verborgen of klinisch verwerkt zoals in de ‘ontwikkelde maatschappij’. Dit gebeurt als een wereldreligie geïntroduceerd wordt in een gebied waar men het animisme praktiseert. Het lijkt dan dat de wereldreligie overheerst, maar in werkelijkheid zijn de leerstellingen en praktijken van de wereldreligie minder belangrijk dan de volksgebruiken, gebaseerd op de geestenverering. De relatie tussen de geestenwereld en de mensen is continu en vergt dan ook menselijke inspanning. Sommige geesten worden gezien als vriendelijk en behulpzaam, en dankbaarheid wordt dan getoond door middel van gebed en het brengen van offers. Dan zijn er de kwade geesten of zij die slechte bedoelingen hebben en dus vermeden moeten worden of tevredengesteld. Menselijke inspanning is noodzakelijk om zich zeker te stellen van de gunst van de geesten, en om te zorgen dat zij niet beledigd of genegeerd worden. Voor contact met de geesten zijn er speciale methoden en/of geoefende figuren met speciale gaven nodig. Sommige stammengroepen hebben een sjamaan (vaak ook wel medicijnman of toverdokter genoemd). Sjamanen gaan de wereld van de geesten binnen door eerst in een trance te raken. Vervolgens keren zij terug naar het aardse bestaan met boodschappen van de geesten. Andere gemeenschappen maken contact d.m.v. een medium of door het raadplegen van geesten. Dit omvat o.a. astrologie (b.v. in China), waarzeggerij (b.v. in het volksboeddhisme door een geschreven waarzegging te doen) en rituelen (binnen vele stammengroepen). In Nepal was ik, jaren geleden, in Mugu op bezoek en er was net een jaarlijks festival aan de gang van sjamanen. Een groep trommelende en chanterende dorpsmensen vormden in het maanlicht een kring. In het midden de sjamaan, die in trance raakte, samen met zijn hulpje (medium). Mensen vroegen het medium allerlei vragen : Waarom hebben we al twee jaar geen regen gehad? Waarom ging die koe dood? e.d. Het medium vertaalde dat naar de in trance zijnde sjamaan, die er antwoord op gaf en dat werd door het medium terug gegeven aan de dorpelingen. De geesten waren duidelijk niet tevreden met het gedrag van de dorpelingen. Werkend in Azië heeft het mij ook veel geleerd, want “geesten” en hun kracht en uitwerking zijn werkelijkheden. Wij leven in de werkelijkheid waar de troon van Satan is. In de Bijbel wordt er niet voor niets voor gewaarschuwd om je met “gevallen engelen” in te laten… en daar zijn er heel wat van, die in elke samenleving en cultuur mensen gevangen houden en misleidend te werk gaan: hoopgevend en beangstigend, maar nooit bevrijdend! De christelijke benadering van animisten Hoe zou je het evangelie uitleggen aan een animist? De persoon die je probeert te bereiken is in de macht van de geestenwereld. Zijn geloof is een mix van occultisme, tovenarij, satansaanbidding en natuur-aanbidding. Hij heeft geen boek en geen geloofsbelijdenis, maar deelt samen met miljoenen anderen deze religieuze levenswijze.. Zijn streven in het leven is om op goede voet te staan met de geestelijke krachten die hem veel kwaad kunnen berokkenen. Hiervoor moet hij offers brengen, taboes in acht nemen en mediums/sjamanen raadplegen. Het gevolg voor de animist is vrees, angst, onreinheid, duisternis en armoede, wat weer een fatalistische houding tot gevolg heeft. Hij zit in het web van de duivel – en hoe kun je hem helpen om hier uit te breken? Als een christen heb je weet van Gods Geest en leven als christen heeft een andere ingang: niet het pogen om onheil tegen te gaan dat je kan treffen of zegen zoeken om gelukkig te zijn. Het gaat bij de christen om de Ander (God verheerlijken en tot Zijn eer leven) en de ander (dienen in gemeenschappen). Echter wil je iemand met het evangelie bereiken dan zou de eerste zorg moeten zijn dat je het standpunt/de denkwereld van de andere persoon probeert te begrijpen. Dit is ook een belangrijke stap in de benadering van animisten. Het is van groot belang dat ons christen-zijn praktisch is en dat we de animist laten zien dat ons religieus leven niet in afzonderlijke vakjes wordt onderverdeeld. Voor de animist omvat religie elk onderdeel van het leven en een deel van de christelijke benadering is om te laten zien in de praktijk dat dit ook zo is in het christelijk leven. Als zendeling moet je zoveel mogelijk te weten komen van het animistische geloof, lokale gebruiken en geschiedenis. Je moet het belang weten van heilige bomen, stenen en graven. Je eerste taak is niet om gelijk het evangelie te preken, maar om de mensen te leren kennen. Dit vraagt tijd en betekent hen opzoeken in hun huizen, bij hen gaan zitten, luisteren en kletsen met de vrouwen (als je vrouw bent). Sommigen zijn aan het koken, anderen spinnen katoen of voeden hun baby’s. Vraag naar hun namen, naar het voedsel dat ze bereiden, kijk wat voor amuletten ze dragen of hebben opgehangen enz. Wees nieuwsgierig, stel vragen over alles en nog wat, want alles is belangrijk voor een animist. Geduld is nodig en uiteindelijk zullen er openingen komen in de conversaties. Tegelijk is het heel belangrijk om zelf heel dicht bij God en Zijn woord te blijven. Want je bent op een terrein waar gestreden wordt met “geestelijke wapens”. Je komt in situaties als Mozes: Sjamanen gooien hun stokjes op de grond en het worden slangen .. maar de slang uit de stok van Mozes eet die allemaal op.. en aan het eind wordt het weer de stok van Mozes die in de ark bewaard is geweest. Ik heb krachten en machten aan het werk gezien, maar daar ver boven uit komt de bevrijdende kracht van het bloed van de Here Jezus. Die Naam van Jezus uitspreken, niet als een soort mantra om dingen naar de hand te zetten, maar als een aanroepen van de Enige, Die alle macht in hemel en op aarde heeft, moet veel meer gebeuren. Daar en hier. Gods Geest werkt en bevrijd. Een animist zal geïnteresseerd zijn en mogelijk ook verbaasd, te weten dat er in het Westen ook heksen zijn, waarzeggerij, witte en zwarte magie en geestenverering. ‘Geloven jullie blanke mensen ook in heksen? Zijn jullie dan niet bang voor hen?’ zullen ze vragen. In antwoord hierop kan je vertellen dat de Goede Geest zulke angsten heeft verbannen en ons beschermt. Je zou gemakkelijk de nadruk kunnen leggen op de verlossing van de zonde, maar dat is niet het beginpunt voor de animist. Later is dit natuurlijk wel van belang! Hij is zich nauwelijks bewust van wat wij als christenen onder ‘zonde’ verstaan. De boodschap waar hij op wacht (en waar een animist zo vaak op reageert!), is dat Jezus ons bevrijdt van angst! Voor Zijn Naam vluchten demonen. Hij heeft hen overwonnen en is sterker dan welke boze geest dan ook! Wij kunnen spreken van zonde en heiliging tegen de volwassen christen, maar in het begin gaat dit boven de pet van een animist, terwijl hij vaak wanhopig op zoek is naar bevrijding van angst. Hoewel hij niet in God gelooft zoals wij dat doen, is het niet moeilijk voor een animist om het concept ‘God’ te begrijpen. Men kan beginnen om God te identificeren als de grote Schepper, die echter ook van ons houdt en ons wil helpen in Christus. Christus kan getoond worden als Degene die kracht heeft over het kwade en Degene die ons ervan kan bevrijden en alle angst kan wegnemen.

Willem van Dis

Start typing and press Enter to search